Συλλογή & διατήρηση των ιστορικών πηγών της Άνδρου και των Κυκλάδων

Το φετινό καλοκαίρι η Καΐρειος Βιβλιοθήκη και το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου παρουσιάζουν μία ιδιαίτερα αποκαλυπτική έκθεση με τίτλο «Ανδρίων Έργα και Ημέρες». Το περιεχόμενο της έκθεσης αντλήθηκε από το νεοσύστατο φωτογραφικό αρχείο της Καϊρείου Βιβλιοθήκης το οποίο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα και τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού.

Βασικός στόχος μας ήταν να δημιουργήσουν οι ίδιοι οι Ανδριώτες το νέο αρχείο του νησιού, παραδίδοντας στη βιβλιοθήκη τις φωτογραφίες τους, οι οποίες ήταν καταδικασμένες να μείννουν στην αφάνεια από τη φθορά του χρόνου.

Η φωτογραφία, με τη δυναμική της εικόνας που τη χαρακτηρίζει είναι ικανή να φέρει στην επιφάνεια συνεκτικούς δεσμούς που μπορούν να ενώσουν ολόκληρη την Άνδρο, ένα νησί με έντονες διαφοροποιήσεις, τις οποίες διαμόρφωσε πρώτα απ’ όλα η ίδια η γεωγραφία του με τη θάλασσα να λειτουργεί ως σύνορο και ταυτόχρονα ως άνοιγμα στον κόσμο. Θερμός συμπαραστάτης στο έργο μας υπήρξε το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου το οποίο από την πρώτη στιγμή εκδήλωσε μεγάλο ενδιαφέρον στηρίζοντας τη δράση με κάθε δυνατό τρόπο.

Ανδριώτες από κάθε σημείο του νησιού έσπευσαν να παραδώσουν τις φωτογραφίες τους στη βιβλιοθήκη και μέσα σε λίγους μήνες συγκεντρώθηκαν 4.000 φωτογραφίες. Κάθε πακέτο που παίρναμε στα χέρια μας δεν ήταν απλώς ένας αριθμός νέων φωτογραφιών, αλλά ήταν οι μνήμες και οι δεσμοί που έμειναν ανεξίτηλοι στο πέρασμα του χρόνου, ήταν οι ζωντανοί μάρτυρες μιας εποχής που δεν της αρμόζει να ξεθωριάσει.

Το υλικό ψηφιοποιήθηκε, καταλογογραφήθηκε και κατηγοριοποιήθηκε χρονολογικά και θεματολογικά, ενώ ακολούθησε το γοητευτικό ταξίδι στο παρελθόν μέσα από την καταγραφή των μαρτυριών και των αφηγήσεων που κρύβονταν πίσω από τις εικόνες.

Το φωτογραφικό υλικό που συγκεντρώθηκε χρονολογείται από τις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αιώνα και εκτείνεται μέχρι και τη δεκαετία του 1970.

Στην έκθεση «Ανδρίων Έργα και Ημέρες» η φωτογραφία δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα, αλλά κυρίως ως μία αναντικατάστατη ιστορική πηγή η οποία έρχεται να φωτίσει πτυχές της ιστορίας της Άνδρου οι οποίες παραμένουν αχαρτογράφητες – ή λιγότερο τεκμηριωμένες – λόγω έλλειψης γραπτών πηγών, όπως είναι για παράδειγμα διάφορες πτυχές της κοινωνικής ζωής, της εκπαίδευσης, της αγροτικής ζωής, όπως είναι η απεικόνιση χαμένων επαγγελμάτων, ή πτυχές της μετανάστευσης των Ανδριωτών στην Κωνσταντινούπολη, την Αίγυπτο και την Αμερική.

Την έκθεση συνοδεύει το ομώνυμο βιβλίο, το οποίο πρόκειται να τεθεί σε κυκλοφορία από τα μέσα του Ιουλίου και περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία ενοτήτων που συνοδεύονται από το ανάλογο, πρωτότυπο φωτογραφικό υλικό.

Ευχαριστούμε θερμά όλους τους Ανδριώτες που πρόσφεραν απλόχερα τις φωτογραφίες τους στη βιβλιοθήκη αποκαλύπτοντας νέες πτυχές της ιστορίας του νησιού. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου του οποίου η συμβολή ήταν καθοριστική τόσο για τη διοργάνωση της έκθεσης όσο και για την έκδοση του ομώνυμου βιβλίου. Ευχαριστούμε επίσης το Ίδρυμα Μωραΐτη για τη συνεπή του στήριξη στις δράσεις μας, καθώς και το DEMOS Foundation. Θερμές ευχαριστίες εκφράζουμε στις εκδόσεις Gutenberg και ιδιαίτερα στον κ. Γιάννη Μαμάη ο οποίος σχεδίασε και επιμελήθηκε την έκδοσή μας με τη δική του ξεχωριστή ματιά αναδεικνύοντας ακόμα περισσότερο το περιεχόμενό του.

Τα εγκαίνια της έκθεσης «Ανδρίων Έργα και Ημέρες» θα γίνουν την Παρασκευή 24 Ιουλίου στις 19:30  στον εκθεσιακό χώρο της Καϊρείου Βιβλιοθήκης (Οικία Μ.Ε. Κυδωνιέως)  και η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι και τον Σεπτέμβριο.

Ωράριο Έκθεσης: Δευτέρα – Σάββατο 10:30 – 14:00 και 18:30 – 21:00.

Για τη διοργάνωση της έκθεσης και την έκδοση του ομώνυμου βιβλίου συνεργάστηκαν πολλοί άνθρωποι με μεράκι και μεγάλη φροντίδα για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Κάτοχοι φωτογραφιών: Αγγελική Στρατή, Αμαλία Στρατή – Γαρυφάλλου, Άννα Ζαννάκη, Αντώνη Μπαρού, Αυρηλία Στρατή, Βιβή Σιγάλα – Παλαιοκρασσά, Βιολέττα Κουτσούκου, Γιάννη Μηνδρινό, Ειρήνη Δανιόλου – Νεοφύτου, Ειρήνη Λάσκαρη, Ιωάννα Στυλιανού – Κορομηλά, Ιωάννη Ίσσαρη, Κατερίνα Μπαφαλούκου, Κατερίνα και Λεωνίδα Σιγάλα, Κωνσταντίνο Στρατή, Λυδία Παλαιοκρασσά, Μαργαρίτα Βαρθολομαίου, Μαργαρίτα Κορκοδείλου, Μαργαρίτα Χαλά, Μαρία Λαούδη, Μαρία Βούλγαρη, Μαρίτσα Τσιώπου, Μανώλη Ψυχάλη, Νάσια Θεολόγου, Νίκη Βολτή – Πομόνη, Νικόλαο Μπάλση, Νικόλαο Τηνιακό, Ντορίνα Αμωράτη, Παναγιώτη Κακλαμάνη, Φλώρα Γιακουμή, τον Σύλλογο Μενήτων, τον Σύλλογο των Στενιωτών και τον κ. Νικόλαο Εξαδάκτυλο, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μακροταντάλου «Η Φάσα» και την κ. Μαρία Σταύρα, τον Γιώργο Παπαδόπουλο, τον Νίκο Βασιλόπουλο και τον Βαγγέλη Λουκίσα, οι οποίοι προσέφεραν πλούσιο φωτογραφικό υλικό, τη διευθύντρια του Γυμνασίου – Λυκείου Κορθίου κ. Σταυρούλα Μαρίνου για τη στήριξη της δράσης μας καθώς και τις μαθήτριες Μαρίλια Τηνιακού, Εύα Πετρή και Ευαγγελία Σταθάκη. Χωρίς τη δική τους συμμετοχή αυτό το έργο δεν θα είχε ξεκινήσει. Κάθε φωτογραφία που μας παραδόθηκε είναι μια πράξη μνήμης, αλλά και αγάπης προς τον τόπο, μια μικρή ψηφίδα που συμπληρώνει το μεγάλο μωσαϊκό της ιστορίας της Άνδρου.

Αμαλία Τηνιακού

Φιλόλογος, Ιστορικός

Επιμέλεια Έκθεσης: Αμαλία Τηνιακού

Art director: Γιάννης Σταματόπουλος

Αρχιτεκτονική αποτύπωση του εκθεσιακού χώρου: Κούλα Κονδυλάτου

Επιμέλεια Έκδοσης: Αμαλία Τηνιακού

Πρόλογος: Μιχάλης Τιβέριος

Συγγραφείς του τόμου: Αμαλία Τηνιακού, Μιχάλης Τιβέριος, Νίκος Βατόπουλος, Αγγελική Στρατή, Λήδα Καζαντζάκη, Δημήτρης Ι. Κυρτάτας, Γιώργος Πάλλης, Λυδία Παλαιοκρασσά, Ελένη Σαλουβάρδου, Κωνσταντίνα Αντιόχου, Βιολέττα Κουτσούκου, Γιάννης Πίππας, Νίκος Βασιλόπουλος, Παναγιώτης Αναστασόπουλος, Βαγγέλης Λουκίσας.

Διορθώσεις δοκιμίων: Αρετή Μπουκάλα

Σχεδιασμός Έκδοσης: Γιάννης Μαμάης